Griekse staatsschuld torenhoog

Ook als de banken een verlies van 50% nemen op hun staatsobligaties, pakt de Griekse staatsschuld circa € 20 mrd hoger uit dan verwacht.

In drie maanden tijd is de financiële positie van Griekenland ernstig verslechterd. Ook als de banken een verlies van 50% nemen op hun staatsobligaties, pakt de Griekse staatsschuld circa € 20 mrd hoger uit dan verwacht.

Dit zeggen bronnen rond de trojka van het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Europese Centrale Bank (ECB) en de Europese Commissie. Vandaag arriveren inspecteurs van de trojka in Athene voor een nieuwe missie. ‘De Grieken zitten in een kritieke toestand’, zegt een van de bronnen. ‘Het geld is op en de tijd is op.’

Wegvallende bodem

Daarmee dreigt een verdere escalatie van de Europese schuldencrisis. Tegelijkertijd is nu onzeker wat er gebeurt met de kredietwaardigheid en leencapaciteit van het Europese noodfonds EFSF. Vrijdag heeft kredietbeoordelaar S&P Frankrijk en Oostenrijk de AAA-status ontnomen. Zo dreigt ook de bodem weg te vallen onder de AAA-status van de EFSF. S&P oordeelt daar op korte termijn over. Een lagere rating kan de financiering van nieuwe noodleningen duurder maken. Als de eurolanden de AAA-status willen behouden, vereist dat weer hogere garanties van lidstaten of daalt de beschikbare capaciteit naar € 216,3 mrd.

De kans dat er meer geld naar Griekenland moet en dat er meer schuld moet worden kwijtgescholden is levensgroot. Eind oktober zegden de eurolanden aan Griekenland nog een tweede lening toe van € 130 mrd en banken verklaarden zich bereid de helft van hun vorderingen op Athene te schrappen. In dat scenario zou de Griekse staatsschuld in 2020 uitkomen op 120% van het bruto binnenlands product, tegen 160% nu.

Doormodderen

Een nieuwe trojka-analyse van de houdbaarheid van de staatsschuld wijst uit dat die in 2020 de 130% nadert, aldus bronnen. Dat komt door de recessie in Europa, het hogere begrotingstekort van Griekenland en het uitblijven van hervormingen in het land.

Het is de derde inspectie op rij waarbij de trojka op grote problemen en achterstanden stuit. ‘We kunnen zo nog jaren doormodderen’, aldus een betrokkene, ‘maar iedereen is het zat. De situatie ziet er voor Griekenland niet goed uit.’

Volgens de laatste ramingen heeft de Griekse regering vorig jaar per saldo nauwelijks bezuinigd. Het begrotingstekort was eind 2010 nog 10,6%. De trojka rekent erop dat dit over 2011 op ongeveer 10% uitkomt. De Grieken zelf gaan uit van 9,6%.

Langslepende affaire

De inspecteurs denken dat die achterstand niet meer ingehaald kan worden, zo zeggen trojkabronnen. ‘Dat is niet effectief. Het land zit al vijf jaar in een recessie.’ Dat betekent dat wordt aangekoerst op een aanpassing van het herstelprogramma, maar daarvoor is instemming nodig van de Europese regeringsleiders.

Er is een strijd ontbrand wie moet opdraaien voor dit probleem, het IMF, de eurolanden of de banken. Niet-Europese landen in het IMF willen volgens betrokkenen niet langer garant staan voor de langslepende affaire.

Griekenland heeft snel geld nodig. Op 20 maart lopen voor € 14,5 mrd aan staatsleningen af. Speling heeft de regering niet, aldus een bron. ‘De Grieken hebben al veel achterstallige betalingen opgelopen. Dat houdt een keer op.’

Goudgerande status Nederland op het spel

Ook andere landen worden steeds meer meegesleurd door de schuldencrisis en de recessie. Naast Frankrijk en Oostenrijk verlaagde S&P het kredietoordeel van zeven eurolanden. Nederland houdt de AAA-status, maar krijgt een negatieve outlook, net als dertien andere eurolanden. Er is daarmee een kans van een op drie dat Nederland binnen twee jaar de goudgerande status verliest.

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei dit weekend dat er haast moet worden gemaakt met strengere begrotingsregels en het vullen van het nieuwe permanente noodfonds ESM. S&P stelt echter dat ‘hervormingen gebaseerd op alleen bezuinigingen het risico opleveren dat de situatie verder verslechtert doordat de binnenlandse vraag afneemt (…) en belastinginkomsten eroderen.’

Politieke tweespalt

Zelfs Duitsland kan zijn AAA-status verliezen, stelt de Duitse regeringsadviseur Clemens Fuest. Hij schat de kans op 50%. Volgens hem zit de eurozone in een ‘downgrade’-spiraal nu een kleinere groep sterke landen de lasten moet dragen van steeds meer zwakke landen. Volgens economen van de bank RBS is de verlaging van de kredietstatus van enkele eurolanden een slechtere uitkomst dan wanneer alle landen waren verlaagd. ‘Er zal een toename van de politieke tweespalt zijn over de noodfondsen en er kan een vlucht van beleggers naar kredietwaardiger landen plaatsvinden’, aldus RBS. ‘Duitsland is de duidelijke winnaar en ziet de positie aan de onderhandelingstafel versterkt. De Franse downgrade zal het overleg over begrotingsintegratie bemoeilijken en komt vanwege de verkiezingen op een delicaat binnenlands moment.’

Hoofdeconoom Han de Jong van ABN Amro stelt dat de actie van S&P ‘de periode van kalmte dreigt te verstoren’. ‘Italië kan het zelfs nog lastiger krijgen om zich te financieren. Samen met de opgeschorte gesprekken in Griekenland over schuldkwijtschelding leidt de stap van S&P waarschijnlijk tot nieuwe spanningen.’

Bron : Fd.nl